درجه حرارت در جدول

در جدول کلمات، سرنخ «درجه حرارت» معمولا به سنجه ای اشاره دارد که میزان سردی یا گرمی یک جسم، محیط یا بدن را نشان می دهد. پاسخ مستقیم و رایج این سرنخ «دما» است.

چرا جواب «دما» است؟

درجه حرارت همان مقداری است که نشان می دهد چیزی چقدر گرم یا سرد است. واژه کوتاه و علمی برای این مفهوم «دما» است. به همین دلیل، وقتی طراح جدول سرنخ «درجه حرارت» را می آورد، مخصوصا اگر پاسخ سه خانه داشته باشد، دما بهترین گزینه است.

«گرما» و «حرارت» به این سرنخ نزدیک اند، اما در کاربرد دقیق علمی، بیشتر به انرژی یا اثر گرمایی اشاره دارند. «دما» خود سنجه و مقدار اندازه گیری است؛ یعنی همان چیزی که روی دماسنج می خوانیم.

دما یعنی چه؟

دما کمیتی است که میزان سردی یا گرمی یک جسم یا محیط را نشان می دهد. وقتی می گوییم دمای هوا ۳۰ درجه است، منظورمان مقدار اندازه گیری شده گرمی هواست. وقتی می گوییم دمای بدن بالا رفته، منظورمان این است که عدد اندازه گیری شده از حالت معمول بیشتر شده است.

در جدول، دما معمولا پاسخ ساده و کوتاه برای «درجه حرارت»، «میزان گرمی»، «درجه گرما» یا «temperature» است. این واژه در فارسی امروز هم کاملا رایج است و در کتاب های علمی، هواشناسی، پزشکی، آشپزی و صنعت استفاده می شود.

دما با گرما چه تفاوتی دارد؟

در گفتار روزمره، مردم گاهی دما، گرما و حرارت را به جای هم به کار می برند. اما در معنی دقیق، دما یک مقدار اندازه گیری است، در حالی که گرما نوعی انرژی یا انتقال انرژی به دلیل اختلاف دماست. مثلا ممکن است دو جسم دمای متفاوت داشته باشند و گرما از جسم گرم تر به جسم سردتر منتقل شود.

در حل جدول، این تفاوت به انتخاب پاسخ کمک می کند. اگر سرنخ «درجه حرارت» یا «میزان سردی و گرمی» باشد، دما دقیق تر است. اگر سرنخ «حرارت»، «انرژی گرم کننده» یا «مایه گرمی» باشد، گرما یا حرارت می تواند مناسب تر باشد.

تب چه زمانی جواب می شود؟

«تب» با دما ارتباط دارد، اما پاسخ مستقیم «درجه حرارت» نیست. تب زمانی مطرح می شود که درجه حرارت بدن از حد معمول بالاتر برود. بنابراین اگر سرنخ جدول «درجه حرارت بالای بدن»، «بالا رفتن دمای بدن» یا «بیماری با گرمای بدن» باشد، تب گزینه مهمی است.

اما اگر سرنخ فقط «درجه حرارت» باشد، پاسخ عمومی و علمی آن دماست. تب یک حالت پزشکی خاص است، نه خود مفهوم درجه حرارت.

سانتی گراد و کلوین چه تفاوتی با دما دارند؟

سانتی گراد، کلوین و فارنهایت واحد یا مقیاس اندازه گیری دما هستند. یعنی اگر دما را عدد بدانیم، این واژه ها نشان می دهند آن عدد با چه مقیاسی خوانده شده است. مثلا ۲۵ درجه سانتی گراد یک مقدار دماست، اما خود «سانتی گراد» واحد آن است.

در جدول، اگر سرنخ «واحد دما»، «مقیاس حرارت» یا «واحد درجه حرارت» باشد، سانتی گراد، سلسیوس، کلوین یا فارنهایت مطرح می شوند. اما اگر سرنخ کوتاه «درجه حرارت» باشد، پاسخ اصلی «دما» است.

راهنمای انتخاب پاسخ بر اساس تعداد حروف

در جدول، تعداد خانه ها خیلی زود مسیر را روشن می کند. «دما» سه حرف دارد و برای سرنخ مستقیم درجه حرارت بهترین پاسخ است. اگر خانه ها بیشتر یا کمتر باشند، باید به شکل دقیق تر سرنخ نگاه کنید.

نمونه کاربرد در جمله

برای «دما» می توان گفت: «دما با دماسنج اندازه گیری می شود.» یعنی عددی را می خوانیم که نشان دهنده سردی یا گرمی است. برای «گرما» می توان گفت: «گرما از جسم گرم به جسم سرد منتقل می شود.» این جمله به انرژی گرمایی اشاره دارد، نه فقط عدد دما.

در کاربرد روزمره نیز می گوییم «دمای هوا پایین آمد»، «دمای بدن کودک را اندازه بگیر» یا «دمای فر را روی ۱۸۰ درجه بگذار». در همه این نمونه ها، دما همان درجه حرارت است.

اشتباه های رایج در حل این سرنخ

اشتباه اول این است که برای سرنخ «درجه حرارت» واژه «گرما» را بنویسیم، در حالی که پاسخ سه حرفی و دقیق تر «دما» است. اشتباه دوم، رفتن سراغ واحدهایی مثل کلوین یا سانتی گراد است، در حالی که سرنخ خود کمیت را می خواهد، نه واحد آن.

اشتباه سوم هم نادیده گرفتن واژه «درجه» در سرنخ است. وقتی طراح می گوید درجه حرارت، معمولا دنبال همان مقدار اندازه گیری شده است. بنابراین دما از حرارت، گرما، گرمی و تب مستقیم تر است.