سرنخ «دادگری» از آن واژههایی است که هم در زبان ادبی دیده میشود و هم در جدولها کاربرد فراوان دارد. برای حل سریع این سرنخ، باید آن را به معنی رفتار عادلانه، حکم کردن به عدل و رعایت حق در نظر گرفت.
پاسخ «دادگری در جدول» معمولاً عدالت است. دادگری یعنی عمل دادگرانه، عدلورزی و رفتار بر پایه حق؛ بنابراین «عدالت» معادل مستقیم و رایج آن در جدول است.
در جدول کلمات، طراح اغلب سرنخ را به شکل یک واژه فارسی میآورد و پاسخ را از میان مترادفهای رایجتر یا رسمیتر انتخاب میکند. «دادگری» واژهای فارسی و ترکیبی از «داد» و پسوند «گری» است؛ یعنی انجام دادن کاری بر پایه داد. پاسخ «عدالت» نیز همان مفهوم را در قالب واژهای شناختهشدهتر بیان میکند.
چرا جواب دادگری در جدول «عدالت» است؟
دادگری به معنای عمل دادگر، عادل بودن، حکم کردن به عدل و رعایت انصاف است. وقتی این معنا را به زبان سادهتر و رایجتر برگردانیم، به «عدالت» میرسیم. عدالت در جدولها معمولاً برای سرنخهایی مانند دادگری، عدل، انصاف، برابری، حقمداری و دادگستری به کار میرود.
از نظر حل جدول، «عدالت» انتخابی مناسب است چون نه خیلی تخصصی است و نه بیش از اندازه توضیحی. این واژه پنج حرف دارد و برای بسیاری از جدولهای عمومی، روزنامهای و سرگرمی مناسب است. اگر تعداد خانهها با پنج حرف هماهنگ باشد و حروف تقاطعی هم با آن بخواند، پاسخ تقریباً قطعی میشود.
دادگری یعنی چه؟
دادگری یعنی رفتار منصفانه و رعایت حق در قضاوت، تصمیمگیری یا حکومت. اگر کسی میان دو نفر داوری کند و حق هر طرف را بیطرفانه در نظر بگیرد، رفتار او دادگرانه است. اگر جامعهای قوانین را به شکلی اجرا کند که حق افراد پایمال نشود، میگوییم عدالت یا دادگری در آن اهمیت دارد.
واژه «داد» در فارسی بار معنایی قوی دارد و با کلماتی مانند دادگاه، دادرس، دادیار، دادخواهی، دادستان و دادگستر همخانواده معنایی است. در همه این واژهها، ایده اصلی به حق، قانون، انصاف و رفع ستم برمیگردد. «دادگری» نیز از همین خانواده است و در جدولها معمولاً به «عدالت» میرسد.
نکته سریع: اگر جدول شما برای «دادگری» پاسخ پنجحرفی میخواهد، «عدالت» را اول امتحان کنید. اگر تعداد خانهها کمتر باشد، گزینههایی مثل «عدل» یا «داد» هم ممکن است مطرح شوند.
پاسخهای نزدیک به دادگری در جدول
با اینکه جواب اصلی این مدخل «عدالت» است، سرنخهای نزدیک میتوانند پاسخهای دیگری هم داشته باشند. جدولساز ممکن است با تغییر کوتاه در عبارت، از شما واژهای کوتاهتر، کهنتر یا دقیقتر بخواهد.
«عدل» کوتاهتر و عربیتر است و در جدولهای سهحرفی زیاد دیده میشود. «داد» فارسیتر و کوتاهتر است و گاهی برای سرنخ «عدل» یا «حق» میآید. «قسط» بیشتر در بافت دینی یا رسمی به معنای عدالت و داد است. «انصاف» روی رعایت حق و داوری بیطرفانه تأکید دارد. «معدلت» واژهای ادبیتر است و در جدولهای واژگانی یا دشوارتر ممکن است به کار برود. با این حال، وقتی سرنخ دقیقاً «دادگری» است، پاسخ ذخیرهشده و رایج «عدالت» است.
چطور بفهمیم عدالت درست است؟
فرق دادگری با دادگر و دادگستری
برای حل جدول، تشخیص نقش واژه بسیار مهم است. «دادگر» صفت یا اسم شخص است؛ یعنی کسی که عادل است یا بر پایه داد رفتار میکند. در نتیجه اگر سرنخ «دادگر» باشد، جوابهایی مثل «عادل» یا «منصف» محتملاند. اما «دادگری» اسم عمل یا حالت است؛ یعنی عادلانه رفتار کردن یا حکم کردن. به همین دلیل «عدالت» برای آن طبیعیتر است.
«دادگستری» هم واژهای نزدیک است، اما معمولاً یا به مفهوم اجرای عدالت اشاره دارد یا به نهاد و سازمان مرتبط با قضاوت. اگر در جدول سرنخ «وزارت عدالت»، «نهاد قضایی» یا «اجرای داد» باشد، ممکن است «دادگستری» درست باشد. ولی برای «دادگری در جدول»، پاسخ مستقیم همان «عدالت» است.
دام رایج: «دادگری» را با «دادگر» اشتباه نگیرید. یکی عمل و مفهوم است، دیگری شخص یا صفت. همین تفاوت کوچک میتواند پاسخ جدول را از «عدالت» به «عادل» تغییر دهد.
دادگری در زبان ادبی و امروزی
دادگری در متون ادبی فارسی بار اخلاقی و اجتماعی دارد. این واژه معمولاً در کنار پادشاهی خوب، داوری درست، پرهیز از ستم و رعایت حق مردم دیده میشود. در زبان امروز هم اگرچه «عدالت» رایجتر است، «دادگری» هنوز معنای روشن و قدرتمندی دارد و در نوشتههای رسمی، ادبی یا فرهنگی به کار میرود.
در جدول، همین پیوند میان واژه فارسی و معادل رایجتر باعث میشود «دادگری» سرنخی مناسب برای «عدالت» باشد. حلکننده لازم نیست وارد بحثهای فلسفی عدالت شود؛ کافی است بداند که دادگری یعنی عدلورزی و رفتار عادلانه، و معادل کوتاه و پرکاربرد آن «عدالت» است.
نمونه سرنخهای مشابه
گاهی طراح جدول به جای «دادگری»، از عبارتهایی استفاده میکند که به همان خانواده معنایی تعلق دارند. سرنخهایی مانند «رفتار عادلانه»، «رعایت حق»، «برابری در حق»، «حکم به داد»، «مقابل ظلم»، «عدلورزی» و «انصاف در داوری» میتوانند به پاسخهایی مثل عدالت، عدل یا انصاف برسند. برای انتخاب نهایی، طول جواب و حروف مشترک تعیینکنندهاند.
اگر سرنخ «مقابل بیداد» باشد، پاسخ ممکن است «داد» یا «عدل» باشد. اگر سرنخ «دادگری اجتماعی» باشد، «عدالت» بسیار محتمل است. اگر سرنخ «صفت شخص دادگر» باشد، «عادل» یا «منصف» بهتر مینشیند. این تفکیکها در نگاه اول سادهاند، اما در جدولهای دشوار میتوانند چند دقیقه زمان حل را کم کنند.
جمعبندی
برای سرنخ «دادگری در جدول»، پاسخ اصلی عدالت است. دادگری یعنی عادل بودن، حکم کردن به عدل و رعایت حق و انصاف. اگر جدول شما پاسخ پنجحرفی میخواهد، عدالت بهترین گزینه است. در صورت تفاوت تعداد خانهها، واژههای نزدیک مانند عدل، داد، قسط، انصاف، دادگستری و معدلت را هم بررسی کنید؛ اما برای این عنوان، پاسخ پایه همان عدالت است.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد!